مالیات در اسپانیا برای مقیم‌ها؛ رژیم بکهام و نرخ ۴۷ درصدی
اسپانیا نرخ بالا (تا ۴۷٪) دارد اما رژیم بکهام ۲۴٪ برای متخصصان تازه‌وارد فعال است. شرایط رژیم، نرخهای IRPF و نکات مدیترانه‌ای را بخوانید.
اسپانیا دو چهرهٔ مالیاتی دارد: نرخهای بالا برای مقیم‌های عادی (IRPF تا حدود ۴۷ درصد در بالاترین پله) و رژیم ویژهٔ جذب نیروی متخصص — معروف به رژیم بکهام — که نرخ ثابت ۲۴ درصد به کارمند تازه‌وارد می‌دهد. برای مهاجر ایرانی‌ای که با قرارداد کار یا انتقال شرکت به مادرید/بارسلون می‌آید، دانستن شرایط این رژیم میتواند طی شش سال، ده‌ها هزار یورو تفاوت بسازد.
رژیم بکهام؛ شرایط واقعی
برای استفاده از این رژیم باید: (۱) در پنج سال گذشته مقیم مالیاتی اسپانیا نبوده باشید؛ (۲) به‌خاطر کار (استخدام، انتقال شرکت، دورکاری برای شرکت خارجی با سکونت اسپانیا) نقل مکان کنید؛ و (۳) کل درآمد اشتغال سالانه از حدود ۶۰۰ هزار یورو بالاتر نرود. اگر واجد شرایط باشید، درآمدِ کاری اسپانیایی‌تان با نرخ ۲۴ درصد (تا سقف ۶۰۰ هزار) مالیات می‌گیرد و درآمدهای خارجی (مثل اجارهٔ ایران) با نرخ مقیم عادی اظهار می‌شود — یعنی «کل جهان» با ۲۴٪ نیست، فقط درآمد اسپانیایی.
نرخهای IRPF برای بقیهٔ مقیم‌ها
| درآمد سالانه (حدود) | نرخ پله |
|---|---|
| تا ۱۲٬۰۰۰ یورو | ~۱۹٪ یا معاف‌تر (بستگی به منبع) |
| ۱۲ تا ۲۰ هزار | ۲۴ تا ۳۰٪ |
| ۲۰ تا ۳۵ هزار | ۳۰ تا ۳۷٪ |
| ۳۵ تا ۶۰ هزار | ۳۷ تا ۴۵٪ |
| بالای ۶۰ هزار | تا ۴۷٪ |
ارقام حدودی و منطقه‌ای است؛ کاتالونیا و آندالوزیا در پله‌های بالا سخت‌ترند. برای حقوق ناخالص ۴٬۰۰۰ یورویی، خالصِ حدود ۲٬۴۰۰ تا ۲٬۶۰۰ یورویی معمول است.
اقامت مالیاتی؛ فراتر از ۱۸۳ روز
قاعدهٔ اصلی ۱۸۳ روز است اما اسپانیا «معیار منافع اقتصادی» و فرضِ اقامت (خانه، خانواده) را هم می‌شمارد. اظهارنامهٔ الکترونیکی (Renta) از آوریل تا ژوئن باز است؛ دیرکرد جریمهٔ درصدی دارد. اسپانیا و ایران معاهدهٔ مضاعف ندارند؛ پس درآمد اجاره‌ای ایران پس از مقیم شدن، اینجا اظهار می‌شود.
هزینهٔ زندگی در برابر مالیاتِ کم‌تر
اجارهٔ یک‌خوابه در مادرید حدود ۱٬۱۰۰ تا ۱٬۵۰۰ یورو، والنسیا ارزان‌تر. اگر مسیر شهرهای دوم را می‌بینید راهنمای شهرهای دوم اسپانیا کمک می‌کند؛ برای مسیر مهاجرت راهنمای کامل مهاجرت به اسپانیا را بخوانید. برای مقایسهٔ شبه‌جزیره‌ای، مالیات در ایتالیا برای مقیم‌ها و مالیات در پرتغال برای مقیم‌ها را هم ببینید.
چک‌لیست شش‌ماههٔ تازه‌وارد
- در ۶ ماه اول، درخواست رژیم بکهام را در فرم 149 ثبت کنید (پس از پایان مهلت، سخت می‌شود)؛
- NIE و حساب بانکی را از هفتهٔ اول راه بیندازید؛
- قرارداد اجاره را با نام خودتان ببندید تا فرض اقامت مالیاتی روشن شود؛
- اگر همسر کار نمی‌کند، مشترک‌دادن اظهارنامه (declaración conjunta) را با حسابدار بسنجید.
نکات عملی برای شاغلان آزاد (autónomo)
اگر مسیر فریلنسری یا استارتاپ را می‌بینید: حق ماهانهٔ autónomo در سال اول برای تازه‌واردان در بیشتر مناطق نرخ ثابت حدود ۸۰ یورو است (تا ۱۲ ماه، و در برخی مناطق تا ۲۴ ماه تمدید می‌شود)؛ بعد بر اساس درآمدِ پیش‌بینی‌ای، پله‌ای (از حدود ۹۰ تا ۳۰۰ یورو در ماه) می‌شود. مالیات بر درآمدِ خوداشتغال به‌صورت پیش‌پرداخت فصلی (۲۰٪ سه‌ماهه) جریان دارد و در اظهارنامهٔ سالانه تنظیم می‌شود. برای متخصص ایرانیِ IT، ترکیب «قرارداد پاره‌وقت اسپانیایی + پروژهٔ خارجی» مسیر رایجی است؛ فقط یادتان باشد درآمد خارجی هم در Renta ظاهر می‌شود.
اعداد مهم مالیات اسپانیا
- IBI (مالیات ملک): سالانه حدود ۰٫۴ تا ۱٫۱ درصد ارزش دفتری ملک — در قبض شهرداری می‌آید؛ مالکان فراموشش می‌کنند؛
- مالیات بر ثروت (patrimonio): دارایی خالص بالای ۷۰۰ هزار یورو (به‌علاوهٔ معافیت خانهٔ اصلی تا ۳۰۰ هزار) — اما سقف‌ها و تخفیف‌های منطقه‌ای جدی فرق می‌کنند: مادرید و آندالوزیا عملاً معاف، کاتالونیا سخت‌گیر؛
- مهلت اظهاریه (Renta): آوریل تا ۳۰ ژوئن — درآمد زیر حدود ۲۲ هزار یورو از یک کارفرما معمولاً اظهاریه لازم ندارد اما اگر دو منبع درآمد دارید، لازم است؛
- مالیات ارزش افزوده: ۲۱ درصد استاندارد (مواد غذایی ۱۰ درصد)؛ قیمت‌ها همیشه با مالیات‌اند؛
- مدل 720: گزارش دارایی خارجی بالای ۵۰ هزار یورو — جریمه‌هایش اخیراً توسط دادگاه اروپا محدود شده اما خودِ گزارش همچنان الزام است و برای مقیم‌های دارای دارایی ایران، مشورت با gestor ضروری است.
سؤالات پرتکرار
autónomo برای شروع استارتاپ در اسپانیا منطقی است؟
با نرخ ثابت ۸۰ یورویی سال اول، بله؛ بعد از سال اول، اگر درآمد کم است درخواست «base mínima» (کاهش پایه) بدهید تا حق ماهانه پایین بماند.
رژیم بکهام برای دانشجویان هست؟
خیر؛ هدفش جذب نیروی کار است. دانشجوی دکتری با بورس اسپانیا معمولاً معافیت خاص خودش را دارد.
با رژیم بکهام درآمد فریلنس خارجی هم ۲۴٪ می‌شود؟
فقط بخش اسپانیایی با نرخ ویژه؛ درآمد خارجی با نرخ عادی مقیم اظهار می‌شود. برای فریلنسری، مقصد پرتغال یا جبل‌الطارق را هم بسنجید.
مالیات بر خرید خانه در اسپانیا چقدر است؟
مورد دوم به بعد ۱۰٪ (بسته به منطقه) ITP؛ مورد اول نو VAT ۱۰٪ + عوارض. هزینه‌های ثبتی خرید را در بودجه ببینید.
اجارهٔ خانه در ایران باید در اسپانیا اظهار شود؟
بعد از مقیم مالیاتی شدن، بله؛ و چون معاهدهٔ مضاعف نداریم، امکان کسرِ مالیات ایرانی وجود ندارد. با مشاور مالیاتی برنامه بریزید.
آیا مالیات در کاتالونیا و مادرید واقعاً فرق دارد؟
بله و گاهی جدی. مالیات بر ثروت و مالیاتهای میراث/انتقال (sucesiones) کاملاً منطقهایاند: مادرید و آندالوزیا معافیتهای عملاً کامل دارند، کاتالونیا و والنسیا نرخهای بالاتر. برای کارمند حقوقی تفاوت چندان نیست، اما برای صاحب ملک/دارایی یا برنامهریزی ارث، انتخاب منطقه میتواند سالانه هزاران یورو (یا در ارث، ده‌ها هزار) فرق بسازد — قبل از خرید ملک، با gestor منطقهٔ مقصد مشورت کنید.
این مطلب برایتان مفید بود؟
با پسندیدن، به ما کمک می‌کنید مطالب بهتری منتشر کنیم.
