مالیات در پرتغال برای مقیم‌ها؛ پایان NHR و رژیم جدید ۲۰ درصدی
NHR قدیمی تمام شد؛ اما رژیم جدید (IFICI) برای مشاغل STEM نرخ ۲۰٪ می‌دهد. نرخ‌های IRS، شرایط رژیم جدید و نکات لیسبون را بررسی می‌کنیم.
پرتغال چند سال با رژیم NHR (اقامت مالیاتی ویژه) مهاجرانِ درآمد بالا را جذب می‌کرد؛ از ۲۰۲۴ آن رژیم در حالت قبلی تمام شد و جایگزینش رژیم سخت‌گیرانه‌تری به نام IFICI معروف شد — «NHR 2.0». این راهنما مالیات پرتغال را برای مقیم‌های فعلی و آینده باز می‌کند تا تصمیمتان بر پایهٔ قواعد ۲۰۲۵ باشد، نه وبلاگ‌های قدیمی.
نرخ‌های IRS؛ جدول پلکانی
| درآمد سالانه (یورو، حدود) | نرخ پله |
|---|---|
| تا ۸٬۰۰۰ | ~۱۳٪ یا معاف‌تر |
| ۸ تا ۱۵ هزار | ۱۷ تا ۲۳٪ |
| ۱۵ تا ۲۶ هزار | ۲۳ تا ۲۸٪ |
| ۲۶ تا ۴۰ هزار | ۲۸ تا ۳۵٪ |
| ۴۰ تا ۸۰ هزار | ۳۵ تا ۴۵٪ |
| بالاتر | تا ۴۸٪ |
برای حقوق ناخالص ۳٬۰۰۰ یورویی در لیسبون، خالصِ حدود ۱٬۹۰۰ تا ۲٬۱۰۰ یورویی عادی است؛ با رژیم ویژه، بالاتر.
IFICI؛ چه کسی واجد شرایط است
شرایط خلاصه: (۱) در پنج سال گذشته مقیم مالیاتی پرتغال نبوده باشید؛ (۲) حرفهٔ شما در فهرست مشاغل واجد شرایط باشد — عملاً مهندسی، پژوهش، IT و حوزه‌های فناورانه؛ (۳) با کارفرمای پرتغالی یا انتقال شرکت بیایید. پاداش: نرخ ثابت ۲۰٪ روی درآمد واجد شرایط به مدت ۱۰ سال. برای متخصص ایرانیِ IT این یعنی اختلاف چند هزار یورویی در سال با رژیم عادی.
اقامت مالیاتی و اظهارنامه
قاعدهٔ ۱۸۳ روز + خانه دائمی. اظهارنامهٔ آنلاین از آوریل تا ژوئن در portal das finanças باز است. پرتغال با ایران معاهدهٔ مضاعف ندارد؛ پس درآمد اجارهٔ ایران پس از مقیم شدن باید در پرتغال اظهار شود — با نرخ مقیم. برای بازنشستههای ایرانی (مستمری داخلی) هم همین منطق جاری است.
هزینه‌ها؛ نقطهٔ مقابل نرخ‌های پایین‌تر
اجارهٔ یک‌خوابه در لیسبون حدود ۱٬۱۰۰ تا ۱٬۵۰۰ یورو (بحران اجاره جدی است)، پورتو کمی ارزان‌تر. برق و اینترنت نسبت به درآمد گران‌اند. برای مقایسه‌های منطقه‌ای راهنمای کامل مهاجرت به پرتغال و برای زاویهٔ مالیاتی همسایه‌ها مالیات در اسپانیا برای مقیم‌ها و مالیات در ایتالیا برای مقیم‌ها را بخوانید.
چک‌لیست شش‌ماهه
- اگر فکر می‌کنید واجد شرایط IFICI هستید، در اولین اظهارنامه درخواست رژیم را ثبت کنید؛
- NIF (کد مالیاتی) را روز اول بگیرید؛ بدون آن اجاره، برق و قرارداد کار نمی‌بندید؛
- وضعیت «فعالیت آزاد» (recibos verdes) را فقط وقتی فعال کنید که واقعاً فریلنسری دارید — کسر پیش‌فرض ۲۵٪ دارد؛
- اگر فرزند دارید، abono de família را از ماه اول درخواست کنید.
پرتغال؛ نکات عملی سال اول
درمان عمومی SNS تقریباً رایگان است اما «وجه مشارکت» (taxa moderadora) برای ویزیت‌ها دارد — معمولاً حدود ۵ یورو برای پزشک عمومی و بیشتر برای متخصص؛ کودکان و درآمدهای پایین معاف‌اند. درآمد خوداشتغال در سال اول با کسر پیش‌فرض حدود ۲۵ درصد جریان می‌یابد و در اظهارنامهٔ بعدی تنظیم میشود؛ اگر پروژهٔ خارجی دارید، از همان ماه اول رسیدها را جدا کنید. برای احراز مدارک تحصیلی، سیستم پرتغالی معادل‌سازی (reconhecimento) دارد که برای برخی رشته‌ها (پزشکی، حقوق) زمان‌بر است؛ اگر رشتهٔ فنی دارید معمولاً کفایت از رزومه میشود.
اشتباهات رایج تازهواردان در مالیات پرتغال
- دیرگرفتن NIF: کد مالیاتی برای اجاره، قرارداد برق و حتی بعضی خریدها لازم است؛ از طریق سایت رسمی یا وکیل، روز اول بگیرید — شهروندی غیرمقیم هم NIF می‌گیرد؛
- دیرثبت‌کردن وضعیت مقیم: ثبت اقامت مالیاتی (certificado de registo de residente) بعد از ۱۸۳ روز یا «انتقال مرکز زندگی» را در Finanças ثبت کنید؛ تأخیر، بازده‌ای دورهٔ مبهم می‌سازد؛
- فعال‌کردن بیهودهٔ recibos verdes: «فعالیت مستقل» با کسر پیش‌فرض ۲۵ درصد جریان دارد؛ فقط وقتی فعال کنید که واقعاً فاکتور می‌زنید و در اولین اظهاریه، رژیم درست (ساده/سازمان‌یافته) را انتخاب کنید؛
- فراموش‌کردن IMI ملک: مالیات سالانهٔ ملک (IMI) در قبض جدا می‌آید، نه در اظهاریه — مالکان تازه باید خودشان در Finanças پیگیری کنند؛
- به‌روز نکردن تشکیل خانواده: تولد فرزند و تغییر وضعیت تأهل، کسرها و نرخ‌ها را عوض می‌کند؛ رویداد را در Finanças و اظهاریهٔ سالانه منعکس کنید — abono de família هم از همین مسیر فعال میشود.
سؤالات پرتکرار
درمان عمومی SNS رایگان است؟
ویزیت با وجه مشارکت حدود ۵ یورو؛ بستری و اورژانس عملاً رایگان. برای داروهای گران‌قیمت سهم بیمه (comparticipação) درصد بالایی برمی‌گرداند.
بین لیسبون و پورتو برای خانوادهها کدام بهتر است؟
پورتو اجارهٔ حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد پایینتری دارد و خیابانهای آرامتری؛ لیسبون شغلِ بیشتر و پرواز مستقیمِ بیشتر. خانوادههای ایرانیِ دوفرزنددار معمولاً سانتا ماریا دا فیرا و ماتوزینوش (حومههای پورتو) را انتخاب میکنند.
NHR قدیمی هنوز قابل درخواست است؟
خیر؛ فقط دارندگان قبلی تا پایان دورهشان (حداکثر ۲۰۳۲) ادامه میدهند. برای تازهواردان، مسیر IFICI با شرایط سختگیرانهتر است.
پرتغال برای بازنشستهها هنوز جذاب است؟
با پایان NHR، بازنشستههای خارجی با نرخ عادی IRS مالیات میدهند؛ گزینهٔ ۷٪ ایتالیا (جنوب) در بسیاری از سناریوها بهتر شده است.
فریلنسر بین‌المللی به پرتغال بیاید یا دبی؟
اگر واجد شرایط IFICI باشید، نرخ ۲۰٪ رقابتی است؛ اگر نباشید، با نرخ ۴۸٪ گزینه‌های بدون‌مالیات (امارات) جذاب‌ترند. سبک زندگی و مسیر اقامت را هم بسنجید.
با حقوق ۲٬۵۰۰ یورو در لیسبون زندگی میشود کرد؟
بله اما فشرده؛ برای خانواده، پورتو یا شهرهای کوچکتر مثل براگا منطقیتر است.
مدیریت دارایی ایران در پرتغال چطور باشد؟
سه قاعدهٔ عملی: اول، سود و اجارهٔ ایران برای مقیم پرتغالی مشمول مالیات پرتغال است — سند مالکیت و گردش را از اول نگه دارید؛ دوم، Portugal نظام گزارش دارایی خارجی ندارد مثل مدل 720 اسپانیا اما اظهاریهٔ درآمد جهانی الزامی است؛ سوم، انتقال سرمایهٔ قبلی (پولی که «می‌آورید») خودش مشمول مالیات نیست اما منبعش باید قابل توضیح باشد — یک پوشهٔ ترجمه‌شدهٔ اسناد بانکی، سردردهای بعدی را حذف می‌کند.
این مطلب برایتان مفید بود؟
با پسندیدن، به ما کمک می‌کنید مطالب بهتری منتشر کنیم.
