آموزش can و can't در انگلیسی؛ گفتن توانایی از صفر با مثال
با can از توانایی، درخواست و اجازه حرف می‌زنیم؛ ساختار مثبت و منفی و سؤالی، تلفظ و شنیدن تفاوت can و can't، دیالوگ و بازی مصاحبهٔ توانایی‌ها.
can؛ اولین فعل کمکیِ واقعیِ مبتدی
تا قبل از can همهٔ جمله‌های شما «این است» و «آن است» بود؛ با can ناگهان می‌توانید بگویید چه کارهایی ازتان برمی‌آید: شنا می‌دانم، ماشین نمی‌رانم، می‌توانم کمک کنم. همین یک کلمه، دامنهٔ مکالمهٔ مبتدی را چند برابر می‌کند و به همین دلیل در همهٔ کتاب‌های پایه، درس دوم یا سوم است.
can یک فعل کمکی (مدال) است؛ یعنی بعد از آن، فعل اصلی به شکل ساده می‌آید و هیچ s اضافه نمی‌گیرد: She can swim درست است و She can swims غلط. اگر ساختار جمله‌های ساده را هنوز تازه یاد گرفته‌اید، آموزش Present Simple از صفر را هم کنار بگذارید تا تفاوت این دو قلمرو را روشن ببینید.
ساختار سه‌گانه: مثبت، منفی، سؤالی
- مثبت: فاعل + can + فعل ساده — I can drive. (می‌توانم رانندگی کنم.) — They can help us tomorrow. (فردا می‌توانند کمکمان کنند.)
- منفی: can't یا cannot — I can't swim. (نمی‌توانم شنا کنم.) — He can't come today. (امروز نمی‌تواند بیاید.)
- سؤالی: can جلو می‌رود — Can you cook? (آشپزی بلدی؟) — پاسخ کوتاه: Yes, I can. / No, I can't.
نکتهٔ ساختاری مهم: بعد از can هرگز to نمی‌آید؛ I can to speak English غلط است و درستش I can speak English است. این خطا آن‌قدر رایج است که جدی‌گرفتنش لازم است؛ چون وقتی جا بیفتد، در همهٔ فعل‌های کمکی بعدی تکرار می‌شود.
تلفظ و شنیدنِ can و can't
در گفتار واقعی، can تلفظ ضعیفی دارد و تقریباً «کِن» گفته می‌شود، اما can't کامل و کشیده تلفظ می‌شود؛ پس هنگام شنیدن باید به تکیه و کشیدگی جمله دقت کنید: I can drive در برابر I can't drive. جالب اینکه در لهجهٔ آمریکایی صدای t پایانی can't گاهی تقریباً شنیده نمی‌شود و تنها کشیدگی مصوت، تفاوت را می‌سازد.
برای تمرین شنیداریِ این تفاوت، فایل‌های کوتاه از منابع شنیداری انگلیسی برای مبتدیِ مطلق خوب است؛ جمله‌های سادهٔ پرسش و پاسخ، بهترین متریال برای تشخیص مثبت و منفی‌اند. تمرین کوچک: هر بار که گوینده‌ای می‌گوید can یا can't، انگشتتان را بالا ببرید؛ بعد از چند فایل، گوشتان تفاوت را خودکار می‌گیرد.
سه کاربرد اصلی can
- توانایی: I can play the guitar. (می‌توانم گیتار بزنم.) — Can you ride a bike? (دوچرخه‌سواری بلدی؟)
- درخواست مؤدبانه: Can you open the window, please? (می‌شود لطفاً پنجره را باز کنی؟) — در فضای دوستانه و کاری غیررسمی؛ نسخهٔ رسمی‌تر آن could است که بعداً می‌آید.
- مجوز و امکان: You can park here. (اینجا می‌توانی پارک کنی.) — We can't use phones on the plane. (در هواپیما نمی‌توانیم از گوشی استفاده کنیم.)
- پیشنهاد: I can drive you home. (می‌توانم خانه‌ات برسانم.) — پیشنهادِ کمک، یکی از گرم‌ترین کاربردهای این فعل است.
جالب است بدانید درجهٔ مؤدبانه‌بودن این کاربردها متفاوت است: درخواست با Can you…? دوستانه است و با Could you…? مؤدبانه‌تر می‌شود؛ برای موقعیت‌های رسمی، همان Could گزینهٔ امن‌تری است. مبتدی با همین یک فعل می‌تواند از توانایی بگوید، درخواست کند، اجازه بخواهد و پیشنهاد بدهد — چهار کار با یک کلمه. یک دیالوگ کوتاه هم ببینید:
- Can you help me with this exercise? (می‌توانی در این تمرین کمکم کنی؟)
- Sure, I can explain it. But I can't give you the answer! (حتماً، می‌توانم توضیحش بدهم؛ اما جوابش را نمی‌توانم بگویم!)
مصاحبهٔ توانایی‌ها: تمرین اصلی این درس
یک بازی دو‌نفرهٔ ساده، can را برای همیشه در ذهن شما ماندگار می‌کند. با یک دوست یا هم‌کلاسی این جدول را پر کنید: نام، سه کاری که می‌تواند، دو کاری که نمی‌تواند:
- Can you swim? — Yes, I can. I can swim very well. (شنا بلدی؟ — بله. خیلی خوب شنا می‌کنم.)
- Can you cook? — No, I can't. I can't cook at all! (آشپزی بلدی؟ — نه، اصلاً!)
- Can your brother speak English? — Yes, he can. (برادرت انگلیسی بلد است؟ — بله.)
بعد از پرسیدن، گزارش بدهید: Sara can swim and cook, but she can't drive. همین گزارش ساده، هر سه ساختار را یک‌جا تمرین می‌کند. برای پرسش‌های با Wh مثل what و where هم کلمات پرسشی در انگلیسی مرجع کوتاه و خوبی است؛ ترکیب can با این کلمات سؤال‌های قشنگی می‌سازد: What can you do well?
can در توصیف روتین روزانه
توانایی‌ها و کارهای روزانه به هم گره خورده‌اند؛ وقتی می‌خواهید بگویید صبح‌ها چه می‌کنید و چه چیزهایی ازتان برمی‌آید، can به کمک می‌آید: I can get up early, but I can't study at night. این ترکیب را در افعال کارهای روزانه در انگلیسی کامل می‌بینید و این دو با هم، توصیف دقیق یک روز واقعی را می‌سازند. تمرین پایانی امروز: پنج توانایی و سه ناتوانی خودتان را بلند بگویید و برای هر کدام یک دلیل ساده اضافه کنید؛ همین تمرین ده‌دقیقه‌ای، این درس را از «حفظ‌کردن» به «استفاده‌کردن» می‌برد. یک نکتهٔ نگارشی پایانی: در نوشتار رسمی، cannot به‌صورت یک کلمه نوشته می‌شود و can't مخصوص متن‌های غیررسمی است؛ در ایمیل رسمی از cannot استفاده کنید.
مطالب مرتبط
این مقالات مرتبط، تصویر کامل‌تری به شما می‌دهند:
این مطلب برایتان مفید بود؟
با پسندیدن، به ما کمک می‌کنید مطالب بهتری منتشر کنیم.
