الگوهای پرامپت فارسی؛ حل مشکلات نیم‌فاصله، محاوره و اعداد

خروجی فارسی مدل‌ها، سه خطای تکراری دارد که کاربران فارسی‌زبان به‌خوبی می‌شناسند: نیم‌فاصله‌های غلط، تعابیر ترجمه‌ای، و ارقام درهم. خبر خوب این‌که هر سه، با چند قاعدهٔ صریح در پرامپت قابل کنترل‌اند. این مقاله، الگوهای پرامپت فارسی را برای این سه دردسر می‌دهد — مکمل عملی پرامپت‌نویسی فارسی در همین دسته.

جدول سه دردسر و درمان

قالب ۱ — قواعد فارسی‌نویسی همیشگی

قواعد فارسی (در تمام خروجی‌ها رعایت شود):
۱) نیم‌فاصله در: «نمی‌/بی‌/می‌» و «چه‌جور»‌ها؛ نه فاصله و نه چسبیده
۲) «را»ی مفعول حتماً با فاصله از کلمهٔ قبل
۳) شروع جمله‌ها با فعل یا فاعل فارسی؛ ساختارهای ترجمه‌ای
(«مورد بحث قرار گرفتن»، «به بحث می‌پردازد») ممنوع
۴) اعداد داخل متن: ارقام فارسی؛ در مثال فنی/کد: لاتین
۵) واژه‌های دخیل فقط وقتی رایج فارسی‌اند (میلیون نه million)

وظیفه: [وظیفهٔ شما با همین قواعد]

قالب ۲ — بازخورد اصلاحی روی متن موجود

متن زیر سه مشکل فارسی دارد. فقط همین سه مشکل را اصلاح کن؛
هیچ تغییر دیگری (لحن، محتوا، طول) مجاز نیست.

۱) فهرست نیم‌فاصله‌های غلط را پیدا و درست کن — هر مورد را بنویس
۲) جمله‌های ترجمه‌ای را به ساختار فارسی طبیعی برگردان — فقط همان جمله‌ها
۳) ارقام را یکدست کن: متن فارسی = ارقام فارسی

متن: [متن شما]
خروجی: نسخهٔ اصلاح‌شده + فهرست تغییرات در سه خط.

سه خطای دیگر که کمتر دیده می‌شوند

واژه‌های عربی‌پسند: «لاتجوؤوا»سازی‌ها؛ در پرامپت بنویسید «معادل فارسی رایج را جایگزین کن مگر اصطلاح تثبیت‌شده باشد». جمله‌های طولانی: قاعدهٔ «جمله‌های بالای ۲۵ واژه بشکن» از ویرایش سه‌لایه را بیاورید. واژه‌های انگلیسی بی‌دلیل: «چک کن» به‌جای check — «در متن فارسی، معادل فارسی را به کار ببر» را اضافه کنید.

برای ابزارهای مختلف

هیچ‌کدام از سه دستیار اصلی در فارسی بی‌خطا نیستند؛ اما با قواعد صریح قالب ۱، خروجی هر سه به سطح قابل انتشار نزدیک می‌شود — مقایسهٔ پرامپت در سه ابزار را ببینید. برای متون رسمی، بعد از مدل یک دور بازبینی چشمی روی نیم‌فاصله‌ها بزنید؛ حروف‌چینیِ فارسی هنوز چشم انسانی می‌خواهد.

جمع‌بندی

سه دردسر فارسی (نیم‌فاصله، ترجمه‌ای‌نویسی، ارقام) با یک بستهٔ قواعد در پرامپت حل می‌شوند؛ قالب ۱ را در کتابخانهٔ پرامپت بگذارید و به همهٔ پرامپت‌های فارسی‌تان بچسبانید. یک بار می‌سازید، همیشه استفاده می‌کنید.

مثال عملی: یک پاراگراف با هر سه دردسر

متن اولیه: «در دنیای امروز، دیجیتال مارکتینگ نمی شود نادیده گرفت. برندها باید از ابزارهای نوین بهره برداری کنند تا 25 درصد مشتریان بیشتری را جذب کنند. این مقاله به بررسی این موضوع می پردازد.» هر سه خطای مقاله این‌جا جمع است: «نمی شود» بدون نیم‌فاصله، «به بررسی می پردازد» ترجمه‌ای و بی‌فایده، و «25» با رقم لاتین وسط متن فارسی. خروجی قالب ۲: «دیجیتال مارکتینگ را دیگر نمی‌توان نادیده گرفت؛ برندها با ابزارهای نوین می‌توانند حدود ۲۵ درصد مشتری بیشتری جذب کنند.» و فهرست تغییرات در سه خط: «۱) نمی‌شود → نمی‌توان (نیم‌فاصله + فعل طبیعی‌تر)؛ ۲) حذف جملهٔ آخر (وعدهٔ ترجمه‌ایِ محتوا)؛ ۳) ۲۵ با ارقام فارسی و افزودن «حدود» برای صداقت عددی.» نکتهٔ ارزشمند این تمرین، فهرست تغییرات است: با چند بار اجرا، الگوهای خطای خودتان را می‌شناسید و در پرامپت‌های بعدی همان الگوها را از اول قفل می‌کنید — اصلاحِ پس از تولید تبدیل می‌شود به پیشگیری در مبدأ. یک بررسی نهایی هم برای متن‌های حساس پیش از انتشار: جست‌وجوی سه الگو در متن — «می» و «نمی» با فاصله، اعداد لاتین، و ساختارهای «به... می‌پردازد». سه جست‌وجوی ساده، سه‌چهارم ایرادهای فارسی خروجی را قبل از چشم خواننده می‌گیرد. و واژه‌نامهٔ شخصی‌تان را از همین فهرست تغییرات بسازید: هر اصلاحی که بیش از دو بار تکرار شد، به قواعد همیشگی قالب ۱ اضافه کنید.

پرسش‌های پرتکرار

مدل نیم‌فاصله را واقعاً رعایت می‌کند؟

با قاعدهٔ صریح، در اغلب موارد بله؛ در متون بلند، آخرین دور چشبی لازم است.

قواعد را هر بار تکرار کنم؟

در چت بلند بله، هر چند پیام یک‌بار؛ در ابزارهایی با دستورالعمل دائمی، یک بار کافی است.

برای محاورهٔ فارسی هم قالب دارید؟

بله — در مخاطب و لحن در پرامپت سطح محاوره را تعریف کنید؛ مدل بین «شما» و «تو» بدون تعریف نوسان می‌کند.

این قواعد برای زیرنویس ویدئو هم لازم است؟

بله، با دو قاعدهٔ اضافه: طول سطر (حداکثر حدود ۳۷ کاراکتر) و خوانایی لحظه‌ای — زیرنویس باید در یک نگاه فهمیده شود، پس جمله‌ها حتی از متن وب کوتاه‌تر باشند.