مدل‌های متن‌باز
Open-source Models
تعریف کوتاه
مدل‌های هوش مصنوعی که وزن‌ها و کدشان برای همه در دسترس است و می‌توان آن‌ها را روی سخت‌افزار شخصی اجرا و شخصی‌سازی کرد.
مدل‌های متن‌باز مانند سری Llama شرکت متا، Mistral و Qwen وزن‌های آموزش‌دیده خود را آزاد منتشر می‌کنند؛ یعنی می‌توانید مدل را دانلود کنید، روی سرور خودتان اجرا کنید و حتی با تنظیم دقیق، برای کارتان اختصاصی‌اش کنید. برای کاربران ایرانی که با محدودیت پرداخت بین‌المللی روبه‌رو هستند، این مدل‌ها راه استقلال از سرویس‌های ابری‌اند.
ابزارهایی مثل Ollama و LM Studio اجرای این مدل‌ها را روی لپ‌تاپ ساده کرده‌اند و دیپ‌سیک نشان داد مدل متن‌باز می‌تواند با غول‌های تجاری رقابت کند. با این حال «متن‌باز» همیشه یعنی «بدون محدودیت» نیست؛ مجوز هر مدل را پیش از استفاده تجاری بخوانید.
واژه‌های مرتبط
دیپ‌سیک (DeepSeek)
استارتاپ چینی و مدل‌های متن‌باز آن که با کیفیت هم‌تراز غول‌های آمریکایی و هزینه بسیار کمتر بازار را تکان داد.
کلود
اجاره منابع محاسباتی و ذخیره‌سازی از دیتاسنترهای شرکت‌هایی مثل AWS و گوگل، به‌جای خرید سرور فیزیکی.
تنظیم دقیق (Fine-tuning)
آموزش تکمیلی یک مدل از پیش آموزش‌دیده روی داده‌های خاص، برای متخصص‌کردن آن در یک کار مشخص.