طراحی راست‌به‌چپ برای محتوای فارسی؛ نکته‌هایی که فراموش می‌شود
فارسی، فقط آینهٔ انگلیسی نیست؛ از جهت آیکون‌ها و اعداد تا جای متن روی تصویر، طراحی RTL گوشه‌های خودش را دارد.
راست‌به‌چپ یعنی فقط آینه‌کردن؟
خیلی از ابزارها، صفحهٔ راست‌به‌چپ را با آینه‌کردنِ چپ‌به‌راست می‌سازند و نتیجه، صفحاتی است که «چیزی درست نیست» اما نمی‌دانیم چی. طراحی راست‌به‌چپ برای فارسی، مجموعه‌ای از تصمیم‌های واقعی است: کدام عناصر جهت دارند، کدام‌ها جهت‌آگند و جهتبیث بمانند. این مقاله، همان گوشه‌هایی را فهرست می‌کند که در آینه‌کردنِ ناشیانه گم می‌شوند.
- سه دستهٔ عناصر: جهت‌دار (فلش‌ها و مسیرها)، جهت‌آگاه (متن و جمله) و بی‌طرف (اعداد و بعضی آیکون‌ها).
- قاعدهٔ کلی: جهتِ خواندنِ کاربر، جهتِ حرکتِ چشمِ اوست؛ همهٔ تصمیم‌ها به این یک جمله برمی‌گردد.
- برای مبانیِ کلی، اصول طراحی برای غیرطراحان و برای متن، مرجعِ اصلی تایپوگرافی فارسی برای وب است.
متن و تایپوگرافی
-
فونتِ فارسیِ واقعی: فونت‌های لاتین با حروفِ فارسیِ الحاقی، در تیترِ کوتاه ساده‌اند و در متنِ بلند، فاجعه‌اند؛ برای متنِ فارسی، فونتِ فارسیِ کامل بخواهید. جفت‌کردنِ درست در ترکیب فونت فارسی آمده است.
-
نیم‌فاصله: می‌شود و نمی‌شود درست نوشته شود؛ غلطِ نیم‌فاصله در تیترِ بزرگ، مثل غلطِ املایی در پشت‌باکِ برند است. قواعدِ عملی در قواعد نگارش فارسی برای وب کامل‌تر آمده است.
-
ترازِ متن: متنِ فارسی، راست‌چینِ طبیعی است؛ وسط‌چینِ پاراگراف‌های بلند را فقط در شعر و تیتر ببخشید.
آیکون‌ها و تصاویر جهت‌دار
-
آیکون‌های جهت‌دار را برگردانید: فلشِ «بعدی» باید به سمتِ چپ اشاره کند (جهتِ پیشرویِ متنِ فارسی) و «بازگشت» به سمتِ راست؛ آینه‌کردنِ همهٔ آیکون‌ها اما اشتباه است — ساعت، پیچ‌ومهره و آیکون‌های بستن، جهتِ واقعی دارند.
-
تصویر با جهت: عکسی که سوژه‌اش به راست نگاه می‌کند، در صفحهٔ فارسیِ چیدمانِ شهودی را می‌شکند؛ جهتِ نگاه باید با جریانِ خواندن بخواند.
-
لوگو و برندهای لاتین: لوگوی لاتینِ برند در صفحهٔ فارسی، مثل میهمان است؛ جایِ میهمان، محترم اما در قابِ درست است.
اعداد، تاریخ و ابزار
-
یکدستیِ اعداد: در یک صفحه، یا همهٔ اعداد فارسی است یا همهٔ لاتین؛ مخلوط، بی‌نظمیِ بصری می‌سازد. تصمیمِ واحد بگیرید و در تمامِ خروجی‌های برند رعایت کنید.
-
تاریخ: برای مخاطبِ فارسی، تاریخ شمسی را جایی بگذارید که دیده می‌شود؛ تاریخِ میلادیِ ریز زیرِ صفحه، تجربهٔ فارسی را نصفه می‌کند.
-
ابزارهای طراحی: در ابزارهایی مثل فیگما، جهتِ متن را RTL بگذارید؛ اگر ابزارِ شما RTL را نمی‌فهمد، آن بخش را با دقتِ دستی تنظیم کنید و در آخر، خروجی را در محیطِ واقعیِ فارسی بازبینی کنید.
چک‌لیست پیش از انتشار
-
جهتِ فلش‌ها و آیکون‌های جهت‌دار، برعکس شده است.
-
اعداد و تاریخ، یکدست و شمسی‌خوانا هستند.
-
متنِ تیتر، نیم‌فاصله‌های درست دارد و فونتِ فارسیِ کامل است.
-
ترازِ متن‌ها در همهٔ صفحات یکسان است و پاراگراف‌ها، راست‌چینِ طبیعی‌اند.
-
خروجی، در موبایل و در اندازه‌های استاندارد چک شده است؛ مرجعِ اندازه‌ها در ابعاد و فرمت‌های استاندارد شبکه‌های اجتماعی آمده است.
طراحیِ راست‌به‌چپ، جزئیاتِ کوچکی دارد که جداگانه دیده نمی‌شوند و جمع‌شان، حسِ «این صفحه برای من ساخته شده» می‌سازد؛ و همین حس، در فیدِ شلوغِ امروز، متمایزترین ویژگیِ محتوای فارسیِ خوب است.
بیشتر بخوانید
اگر این مطلب برایتان مفید بود، این‌ها را هم از دست ندهید:
این مطلب برایتان مفید بود؟
با پسندیدن، به ما کمک می‌کنید مطالب بهتری منتشر کنیم.
