مرخصی سالانه و تعطیلات رسمی؛ حقوقی که خیلی از مهاجران نمی‌دانند دارند
قانون آلمان حداقل ۲۴ روز کاری مرخصی می‌دهد و اکثر قراردادها ۲۸ تا ۳۰ روز؛ راهنمای مرخصی، تعطیلات رسمی، مرخصی استعلاجی و نکات مذاکره برای مهاجران تازه‌وارد.
خیلی از مهاجران ایرانی سال اول کارشان را با این تصور می‌گذرانند که «مرخصی، لطف کارفرماست» و با احتیاط بیش از حد، روزهای قانونی‌شان را مصرف نمی‌کنند — بعداً می‌فهمند مرخصی مصرف‌نشده یا سوخته یا با پرداخت نقدی محدود جبران میشود. در اروپا مرخصی سالانه حق قانونی است، نه امتیاز؛ و دانستن تعداد روزها، تعطیلات رسمی و قواعد مرخصی استعلاجی، هم سلامت شما و هم رابطه‌تان با کارفرما را حفظ می‌کند.
حداقل قانونی و استاندارد بازار
| کشور | حداقل قانونی مرخصی | معمول قراردادها | نکته |
|---|---|---|---|
| آلمان | ۲۴ روز کاری (بر پایه هفته ۶روزه = ۲۰ روز) | ۲۷ تا ۳۰ روز | در بخش‌های عمومی ۳۰ روز |
| هلند | ۲۰ روز (۴ هفته) | ۲۵ روز + ATV در برخی | روزهای اضافی قابل مذاکره |
| سوئد | ۲۵ روز | ۲۵ روز | حق ذخیره سالانه دارد |
| فرانسه | ۵ هفته (۲۵ روز) + RTT | ۲۵ تا ۳۷ روز واقعی | سخاوتمندانه‌ترین |
| بریتانیا | ۲۸ روز (شامل تعطیلات) | ۲۵ تا ۳۰ روز | تعطیلات بانکی داخل سهم است |
| کانادا | ۲ هفته استانی (تا ۳-۴ هفته با سابقه) | ۳ تا ۴ هفته + شخصی | کمترین در میان مقاصد اصلی |
| ترکیه | ۱۴ تا ۲۰ روز (سابقه‌محور) | ۱۴ تا ۲۰ روز | سابقه‌محور |
نکته آلمانی: «۲۴ روز کاری» بر مبنای هفته ۶روزه است؛ اگر هفته شما ۵روزه باشد، معادل ۲۰ روز است — اما اکثر قراردادها ۲۸ تا ۳۰ روز می‌دهند. روز مرخصی بر پایه روزهای کاریِ شما حساب میشود، نه تقویمی.
تعطیلات رسمی؛ تفاوت ایالت‌ها
آلمان بین ۹ تا ۱۳ تعطیلات رسمی ایالتی دارد (بایرن بیشتر، برلین کمتر)؛ روز وحدت، عید پاک، پنطیکاست و کریسمس تقریباً سراسری‌اند. تعطیلی که مصادف آخر هفته شود جبران نمی‌شود — برنامه سفرهایتان را با تقویم ایالت بچینید. سوئد و نروژ تعطیلات کم اما طولانی دارند (میدسومر)، فرانسه با پُنت (pont) پل‌زنی رسمی دارد و اسپانیا و ایتالیا تعطیلات محلی شهر را هم اضافه می‌کنند. درباره فرهنگ جلسات و ساعت کاری، فرهنگ کاری در غرب را بخوانید.
مرخصی استعلاجی؛ قواعدی که غافلگیر می‌کند
- آلمان: در بیماری، تا ۶ هفته حقوق کامل از کارفرما؛ بعد بیمه قانونی ۷۰ درصد را می‌پردازد. قانون مهم: در روز اول بیماری باید اطلاع دهید و از روز چهارم، گواهی پزشکی (AU) لازم است — بسیاری کارفرماها از روز اول می‌خواهند (حق قانونی‌شان است). یک نکته: اگر در مرخصی سالانه بیمار شوید، با گواهی پزشکی آن روزها به مرخصی استعلاجی تبدیل میشود!
- هلند: روزهای اول بیماری خوداظهاری، بعد گواهی؛ حقوق تا ۲ سال ادامه دارد (در عوض فساد قرارداد در بیماری تقریباً ممنوع).
- کانادا: مرخصی استعلاجی بیمه‌محور و استانی (EI sickness) و معمولاً بدون حقوق کوتاه‌مدت.
ترفندهای برنامه‌ریزی مرخصی (اروپا)
۱. پل‌بستن: چهار پل هوشمند در تقویم آلمان میتواند ۴ تا ۵ سفر طولانی بسازد (مثلاً روز وحدت + یک جمعه). ۲. قاعده نصف‌سال: قانون آلمان اجازه می‌دهد مرخصی سال جدید را تا ۳۱ مارس سال بعد انتقال دهید — پس از سال اول، دو «تجمیع» دارید. ۳. مرخصی را در دوره کم‌کاریِ کسب‌وکار بگیرید تا روی پروژه سنگین نیفتید — اعتبار حرفه‌ای شما را بالا می‌برد؛ الگوی گفتگوی درخواست مرخصی را در فرهنگ کاری در غرب آورده‌ایم. ۴. سفر با پاسپورت ایرانی: برنامه ویزا و اقامت را قبل از بستن بلیت چک کنید — سفر با پاسپورت ایرانی بعد از اقامت.
مرخصی‌ای که خرابش نکنید
- درخواست را مکتوب و زودتر از سیاست شرکت (معمولاً ۴ تا ۸ هفته) بدهید.
- آخر هفته و تعطیلات مجاور را داخل مرخصی نگذارید مگر سفر طولانی باشد.
- با همکار تیم‌تان هم‌زمان مرخصی نگیرید مگر هماهنگ شده.
- مرخصی نرفته را «فروش نکنید»: در آلمان پرداخت نقدی مرخصی معمولاً فقط در پایان قرارداد و محدود مجاز است.
سؤالات پرتکرار
کارفرما میتواند درخواست مرخصی من را رد کند؟
بله اما فقط با دلیل عملیاتی (همزمانی با همکار یا فصل اوج) و باید جایگزین پیشنهاد دهد؛ رد دلبخواهی در آلمان و هلند قابل اعتراض است.
تعطیلات ایرانی (نوروز) رسمی است؟
نه؛ برای مرخصی نوروز باید از سهم سالانهتان استفاده کنید — زودتر درخواست بدهید چون مصادف تعطیلات عید پاک اروپا میشود و تقویم شلوغ است.
اگر قرارداد تمام شود مرخصی نرفته چه میشود؟
در آلمان باید تا پایان قرارداد مصرف شود یا (در فسخ توسط کارفرما) جبران نقدی شود؛ در کانادا بر اساس استان، پرداخت نقدی میشود.
مرخصی بدون حقوق هم داریم؟
بله (Unpaid leave) برای موارد خاص مثل سفر طولانی یا تحصیل؛ با توافق کتبی — اما مراقب اثرش بر تمدید اقامت و بیمه باشید؛ سابقه بیمه و درآمد را در تمدید کارت اقامت توضیح داده‌ایم.
این مطلب برایتان مفید بود؟
با پسندیدن، به ما کمک می‌کنید مطالب بهتری منتشر کنیم.
