زندگی روزمره در آلمان برای ایرانیان؛ قواعدی که دیر یاد می‌گیریم
زندگی در آلمان فقط بیمه و کار نیست؛ ساعت سکوت، تفکیک آشغال، فرهنگ قرارداد و وقت‌های دقیق، بخشی از قواعد روزمره‌ای است که ایرانی‌ها معمولاً دیر یاد می‌گیرند و هزینه‌اش را می‌دهند.
آلمان با حدود ۲۵ هزار ایرانی دارای اقامت، یکی از سه مقصد اول مهاجران ایرانی است؛ اما نظرسنجی‌های جامعه ایرانیان نشان می‌دهد بیشترین شکایت‌ها نه از کار و بیمه، بلکه از قواعد نوشته‌نشده زندگی روزمره است: همسایه‌ای که ساعت ۱۰ شب به‌خاطر صدای کولر شکایت میکند، یا قراردادی که دو سال شما را به یک شرکت اینترنت گره می‌زند. این راهنما همان چیزهایی است که معمولاً در اولین سال، با تجربه تلخ یاد می‌گیرید.
ساعت سکوت (Ruhezeit)؛ قانون واقعی، نه توصیه
در بیشتر آپارتمان‌های آلمان، سکوت از ساعت ۲۲ تا ۶ صبح و همچنین کل یکشنبه و تعطیلات رسمی الزامی است. این یعنی جارو کشیدن، موسیقی، ماشین لباسشویی پرصدا و حتی دوش گرفتن طولانی در این ساعات می‌تواند شکایت همسایه و نامه از خانهمدیر (Hausverwaltung) در پی داشته باشد. در شب‌های دوشنبه تا پنجشنبه معمولاً استثنای «زمان عمومی سکوت» هم هست؛ ساعت ۱۲ تا ۱۵ ظهر، چرتِ رسمی آلمانی‌هاست. جدول پیکربندی روزتان را حول این ساعات بچینید.
| زمان | وضعیت | کار مجاز |
|---|---|---|
| ۲۲ تا ۶ | سکوت شبانه | تلویزیون با صدای کم، گفت‌وگو معمولی |
| ۱۲ تا ۱۵ | سکوت ظهر (بسیاری از ساختمان‌ها) | استراحت، کار بی‌صدا |
| یکشنبه و تعطیلات | سکوت کامل روز | بدون موسیقی بلند، بدون مته و دریل |
تفکیک آشغال؛ امتحان عملی هر هفته
سیستم زباله در آلمان به‌معنای واقعی جدی است: ظرف زرد (بسته‌بندی)، آبی (کاغذ)، قهوه‌ای/سبز (زیستی) و سایر‌ها. اگر زیست‌توده در ظرف اشتباه بریزد، در برخی شهرها سطل تکان می‌خورد و جریمه صادر میشود. بطری‌های شیشه‌ای هم باید در بانک‌های شیشه محله، جدا از رنگ سفید/سبز/قهوه‌ای، و ترجیحاً در ساعات مجاز (نه شب) انداخته شوند. بطری‌های دارای پفای (Pfand) هم یعنی پول؛ هر بطری پلاستیکی قابل بازگشت ۲۵ سنت ارزش دارد و ابرمارکت‌ها آن را پس می‌گیرند.
قراردادها؛ همه‌چیز دو ساله و کاغذی است
اینترنت، موبایل، باشگاه و حتی برخی بیمه‌ها معمولاً با قرارداد ۲۴ ماهه فروخته می‌شوند و لغو زودهنگام آن‌ها فقط با شرایط خاص ممکن است. قانونی به نام «حق لغو ویژه» (Sonderkündigungsrecht) بعد از افزایش قیمت یا نقل مکان به شما اجازه لغو می‌دهد؛ از آن استفاده کنید. قاعده طلایی: هر چیزی را که امضا می‌کنید اسکن کنید و تاریخ لغو (Kündigungsfrist) را بلافاصله در تقویم بگذارید. برای شروع، پکیج‌های ماه‌به‌ماه بگیرید تا بعد از فهمیدن نیاز واقعی، قرارداد بلندمدت ببندید.
فرهنگ Termin؛ بی‌وقت نرو
در آلمان تقریباً هر کار اداری نیاز به وقت قبلی (Termin) دارد: اداره ثبت شهروند (Bürgeramt)، افتتاح حساب حضوری، حتی بعضی آرایشگاه‌ها و مغازه‌ها ظهر تعطیل‌اند. قاعده عملی: برای Anmeldung (ثبت آدرس) بلافاصله بعد از ورود وقت بگیرید، چون بدون آن نه حساب بانکی جدی باز میشود نه ویزیت دکتر. مراحل اولیه را در مدارک اولیه بعد از ورود قدم‌به‌قدم نوشته‌ایم.
بیمه سلامت؛ تصمیمی که ۱۸ ماه شما را می‌سازد
انتخاب بین بیمه قانونی (GKV) و خصوصی (PKV) برای کارمندانِ بالای آستانه درآمد، تصمیم تقریباً برگشت‌ناپذیری است؛ عبور از PKV به GKV بعداً سخت است. اکثر مهاجران تازه‌وارد باید GKV بگیرند؛ حدود ۱۴ تا ۱۶ درصد حقوق (نیمه کارمند، نیمه کارفرما) و پوشش کامل خانواده بدون هزینه اضافی. جزئیات را در بیمه سلامت آلمان (GKV) بخوانید.
چالش‌های خاص ایرانی‌ها
- تحریم بانکی: برخی سرویس‌های آنلاین (PayPal و چند فین‌تک) با ملیت ایرانی مشکل دارند؛ پیش از انتقال پول، مسیرها را در انتقال پول بین ایران و خارج ببینید.
- زبان: بدون آلمانی B1، دنیای اداری و دعوت‌های محلی بسته می‌ماند؛ با نقشه راه یادگیری رایگان زبان شروع کنید.
- شهر انتخابی: برلین بین‌المللی و شلوغ، مونیخ گران و منظم، کلن و فرانکفورت تعادل متفاوتی دارند؛ مقایسه کامل در شهرهای آلمان برای ایرانیان آمده است.
گام‌های عملی ماه اول
۱. وقت Bürgeramt بگیرید و Anmeldung را انجام دهید؛ ۲. شماره مالیات (Steuer-ID) که خودکار پست میشود را دریافت کنید؛ ۳. حساب بانکی ماه‌به‌ماه باز کنید؛ ۴. بیمه سلامت را فعال کنید؛ ۵. برای کارت رانندگی و تبدیل آن برنامه بریزید. مزایا و معایب کلی را هم در زندگی در آلمان؛ مزایا و معایب برای ایرانیان ببینید.
سؤالات پرتکرار
اگر همسایه از صدای ما شکایت کند چه اتفاقی میافتد؟
اول نامه از خانهمدیر میآید؛ تکرارش یعنی اخطار رسمی و در موارد کم، فسخ اجاره. گفتوگوی دوستانه با همسایه تقریباً همیشه از نامه ارزانتر است.
آیا واقعاً همه‌چیز در آلمان باید وقت قبلی باشد؟
برای ادارات بله؛ برای خرید معمولاً نه. برای پزشک هم بسته به نوع بیمه و کلینیک است؛ در PKV دسترسی سریع‌تر است اما GKV برای اکثر مهاجران انتخاب منطقی‌تری است.
شنبهها و یکشنبهها آلمان تعطیل است؟
فروشگاهها یکشنبهها بستهاند و شنبه فقط تا بعدازظهر بازند؛ برنامه خرید هفتگی را حول این ببندید و برای یکشنبهها برنامه تفریحی بگذارید.
با انگلیسی میشود در آلمان زندگی کرد؟
در شهرهای بزرگ و شغلهای IT قابل انجام است، اما برای اجاره خانه، دکتر و اداره، آلمانی حداقل B1 کیفیت زندگی را کاملاً عوض میکند.
بیشتر بخوانید
مطالب زیر هم به همین موضوع نزدیک‌اند و خواندنشان ارزش دارد:
این مطلب برایتان مفید بود؟
با پسندیدن، به ما کمک می‌کنید مطالب بهتری منتشر کنیم.
